Truyện ngắn Đêm thơm (Thùy An)

Tôi cắm bàn ủi. Ánh đèn trong nhà chợt yếu lại. Tiếng bà nội trong phòng vọng ra:

- Đứa mô làm chi rứa?

- Cháu ủi đồ, mệ ơi!

- Mi có điên không? Giờ cao điểm mà ủi chi, lỡ đứt cầu chì, ai sửa?

Tôi im thin thít nhưng vẫn bướng bỉnh mở tủ lấy chiếc áo dài mới quăng ra giường, chờ bàn ủi nóng.

Thiêu thân từ ngoài vườn bay vào bám đầy bức tường có ngọn đèn neon sáng đục, một vài con rơi lả tả xuống tấm mền, nằm bất động. Tôi đưa tay phủi phủi, rồi trải chiếc áo mới ra, say sưa ngắm nghía. Mình hàng đẹp quá, mịn và mát, lung linh những đóa cúc trắng ẩn hiện theo từng sớ dệt thật sinh động. Một làn ủi nóng lướt qua, những cánh hoa như tỏa ánh hào quang làm tôi ngây ngất. Bà nội lại la:

- Thôi Ti ơi, làm ơn nhổ bàn ủi ra, đèn lên không muốn nổi đây này.

Chị Thảo đi may về, dẫn xe đạp vô nhà:

- Mi làm chi mà mệ la ỏm tỏi rứa?

Tôi dẹp bàn ủi, vùng vằng:

- Mệ chướng ghê. Từ sáng đến chừ mới có điện, ủi cái áo cũng không cho.

- Để khuya rồi ủi.

- Biết khuya nhà đèn có tha cho không.

- Chi mà gấp rứa?

- Em ủi áo dài mai đi học chớ bộ.

Như chợt nhớ ra “tác phẩm” của mình, chị Thảo lăng xăng.

- Đúng rồi đó, ủi xong bận thử tao coi nghe.

Chiếc áo này là do “công sức” của hai chị em tôi làm ra. Hôm thi đậu vào lớp 10, tôi vừa mừng vừa lo. Mừng là khỏi bị học hệ B, vừa tốn tiền, vừa không có bạn để’ ganh đua. Còn lo thì cũng chính đáng thôi. Bởi đây là năm đầu tiên tôi phải mặc áo dài đi học, mà tiền sắm bộ áo dài đâu phải là ít đối với một gia đình nghèo. Tôi cảm thấy cần phải tìm một việc làm để kiếm tiền may áo, đỡ bớt gánh nặng cho ba mẹ. Tình cờ, chị Điệp hàng xóm đang làm việc cho một tiệm uốn tóc biết được tâm nguyện của tôi nên dạy tôi làm móng tay chân rồi cho tôi theo phụ chị. “Thông minh vốn sẵn tính trời”, tôi tiếp thu nghề thật chớp nhoáng. Ngày đầu tiên, tôi kiếm được tám ngàn.

Sau gần một tháng, tôi đã đủ tiền mua một cái quần trắng và sấp vải may áo dài hết ý. Vừa đúng lúc chị Thảo mới học xong một khóa cắt may áo dài, tôi bèn trổ tài năn nỉ. Chị bằng lòng với điều kiện phải bao chị một chầu bánh bèo bà Đỏ.

- Ti, mặc áo vô thử coi!

- Chị coi rồi!

- Nhưng khi nớ chưa ủi, chưa đẹp.

- Thôi, để lên trường mặc luôn.

Tôi chạy ra vườn. Ánh trắng đầu thu như dòng sữa ngọt ngào mơn man làm tóc rối. Gió mát hôn lên môi, tâm hồn tôi chợt sảng khoái lạ lùng. Tôi hít sâu vào lồng ngực mùi thơm vương vấn khắp nơi. Hương hoa đào, hoa bưởi, hoa ngâu... và khóm lài bên hòn non bộ cũng vừa hé nở những bông trắng nõn nà.

Tôi ngồi xuống ghế đá, đưa tay nâng niu đài lá xanh ôm ấp nụ hoa đầu. Trong đêm, sắc lá trở nên tím thẫm như màu mực tôi dùng để’ trang hoàng những tập vở chuẩn bị bước vào năm học mới. Vậy là tôi đã bước vào cấp 3. Hành trình cũng khá vất vả vì tôi học không giỏi lắm. Nhà tôi nghèo, ba mẹ là công nhân viên, lương không đủ sống, phải làm thêm những công việc ngoài giờ, phụ vào kinh tế gia đình. Việc chị Thảo bị nghỉ học từ năm lớp 9 để đi may thuê đã làm ba mẹ ân hận nên ba mẹ bắt tôi phải cố gắng học hành cho đến nơi đến chốn. Số điểm tôi đạt được vượt xa điểm chuẩn đã làm tôi sung sướng và ba mẹ cũng hãnh diện theo. Ba hứa sẽ cho tôi một món quà đặc biệt dù tôi không đòi hỏi một sự ban thưởng nào hết. Học hành thi cử là bổn phận của mình, phải làm tròn thôi.

Tôi đứng dậy, đi thơ thẩn khắp vườn. Không gian tràn ngập ánh trăng. Trăng soi bàng bạc trên hàng dừa rủ bóng, trăng dọi xuống vai tôi ngàn đốm lá lung linh. Trăng đưa hương hoa nâng cõi lòng tôi bay bổng... Tôi yêu mảnh vườn nhà tôi biết bao. Khoảng đất nhỏ trồng hoa và cây ăn trái theo tuổi thơ tôi lớn lên từng ngày. Gia đình tôi chỉ có khoảng vườn này là đáng giá. Nhiều lúc túng thiếu quá, ba định treo bảng bán. Nhưng mẹ cản, mẹ bảo đây là đất thừa tự của ông bà để lại, bán là mang tội với tổ tiên. Thôi thì ăn rau, ăn mắm qua ngày, rồi trời cũng sẽ ngó xuống. “Sông có khúc, người có lúc”, không lẽ cứ nghèo mãi sao? Vậy là tôi vẫn được dịp lang thang khắp vườn những lúc rảnh rỗi, làm bạn với cây trái và hoa thơm. Thích nhất là vào những đêm trăng như đêm nay, ngôi vườn thân yêu của tôi tỏa ánh hào quang thơm ngát, hương hoa vương vấn tràn lan, dìu dịu len vào hồn người cảm giác lâng lâng.

Điện trong nhà bỗng tắt phụt. Tiếng bà nội càu nhàu:

- Đã nói mà. Đứt cầu chì rồi chắc?

Tiếng chị Thảo:

- Chờ ba cháu về coi thử.

- Ba mẹ tụi bây đi mô mà lâu rứa?

- Ba me cháu đi giao hàng. Mệ cứ dùng cơm trước đi.

- Thôi, để mệ chờ! Thắp ngọn đèn dầu đi cháu.

Trăng như càng sáng hơn. Tôi trở về bên hòn non bộ, ngồi xuống ngắt một nụ lài hàm tiếu, lát nữa đem về phòng cho hoa hé nở mang hương thơm đi vào giấc ngủ của tôi. Ngày mai, tôi sẽ gặp lại bạn bè, thầy cô, trường lớp... tôi sẽ tung tăng trong sân ngôi trường mới, dưới bóng phượng xanh um. Chẳng biết còn cánh hoa đỏ dễ thương nào sót lại trên cành khi mùa hè đã qua không nhỉ?

- Ti! Ba đã về, đang bước lại gần tôi.

- Ba ơi, đêm nay hoa nở nhiều lắm. Thơm ơi là thơm!

Trăng đi vào đám mây. Ngôi vườn trở nên tối thui. Ba hỏi:

- Điện cúp hồi nào vậy con?

- Vừa mới thôi ba! Bà nội bảo đứt cầu chì.

- Đâu có, suốt cả con đường bị hết mà! - Ba ngồi xuống bên tôi - Ti à, mai trường con khai giảng phải không?

- Dạ!

- Hay quá, ba vừa kịp có quà cho con đây!

Ba lấy trong túi ra một gói nhỏ:

- Đáng lý ba me phải may áo dài cho con, nhưng chưa kịp có tiền thì con đã tự sắm cho mình được rồi. Tính tự lập của con đã làm cho ba me rất vui. Chiều nay, me giao được hàng nên đã cùng ba tìm mua cho con một cái đồng hồ để đi học khỏi bị trễ nải. Con cầm lấy đi!

Tôi cảm động nép vào ngực ba:

- Ba me hy sinh cho con nhiều quá!

Ba vuốt tóc tôi:

- Đó là bổn phận của ba me. Dù cực khổ cách mấy, ba me vẫn sẵn sàng vượt qua, miễn sao con chăm chỉ học hành.

- Con hứa sẽ không phụ lòng ba me!

Gió mát rượi. Tôi ngước lên cao. Đám mây mỏng đang loãng tan vào vầng hào quang rạng rỡ, cho dòng sữa trắng ngần rót xuống trần gian.

Ba hát nho nhỏ: “Đêm thơm như một dòng sữa, lũ chúng em êm đềm rủ nhau ra trước nhà. Hiu hiu, hương từ ngàn xa, bỗng quay về, dạt dào bên hè, ngoài trời khuya...”. Giọng ba trầm ấm. Trong một phút giây mơ mộng, hẳn ba đã quên tất cả những nhọc nhằn bon chen của đời sống khó khăn.

- Vườn nhà mình thật tuyệt, phải không con?

- Dạ!

- Trăng sáng quá!

- Hôm nay rằm mà ba! Ý quên, để con đi xem những nụ hoa ban chiều đã nở hết chưa?

Bước chân tôi rón rén len giữa những khóm lài, sợ làm lay động giấc mơ tiên của những cánh mỏng dịu dàng vừa xòe nụ thả hương cho gió. Hoa trắng ngần như màu áo dài đầu tiên tôi mặc trong đời, thanh cao và kỳ diệu. Mong sao đêm chóng qua.

Tôi theo ba bước vào nhà. Dòng sông trăng vẫn ngọt ngào rót sữa trên những hàng cây.

Nguồn: Tuyển tập truyện ngắn hay thế giới dành cho thiếu nhi, NXB Trẻ, 2008

Nhà văn Thùy An tên thật là Nguyễn Thị Ái, sinh ngày 7-12-1944 tại Huế. Bà tốt nghiệp cử nhân Đại học khoa học Sài Gòn. Bà từng là cộng tác viên của các báo Khán Quàng Đỏ, Nhi Đồng, Thiếu Niên Tiền Phong... Bà là hội viên Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh.

Trước năm 1975, viết cho Tủ sách Tuổi Hoa. Từ năm 1990, viết cho Tủ sách Áo Trắng, Tủ sách Tuổi Hồng (Nhà xuất bản Trẻ), Tủ sách Hoa Niên (Nhà xuất bản Đồng Nai), Tủ sách Thiếu Nhi (Nhà xuất bản Kim Đồng)...

Các tác phẩm chính đã in:

- Hoa bâng khuâng

- Con đường lá me

- Như nắng xuân phai

- Chân dung hạnh phúc

- Vườn cau nước dâng

- Tiếng dương cầm

- Đầu bến mây đưa

- Mùa hè êm ả

- Một thời áo trắng

- Vùng biển lặng

- Mây trên đỉnh núi

- Hoa nắng

- Cung đàn tuổi thơ

- Dưới mái trường

- Viên kẹo thần kỳ

- Con búp bê thùy mị

- Về lại chốn thương yêu...

Bà đã được Giải ba trong cuộc Vận động sáng tác cho thiếu nhi năm 1999-2000 của Nhà xuất bản Kim Đồng với tác phẩm Mây mùa hạ, và một số giải thưởng khác.

Nội dung chính