Truyện Giao mùa của Vũ Tú Nam

Năm nay, tất cả các cây lớn trong vườn của ông tôi đều lên bảy tuổi. Còn ông thì đã bảy mươi tuổi chẵn.

Bây giờ đang là lúc giao mùa. Đông chưa hết, mùa xuân thì chưa tới. Cây đại rụng gần hết lá, trên ngọn cao chỉ còn lại vài bông hoa cuối cùng. Khế đang chín những chùm quả mới để chào đón Tết. Cây bưởi bắt đầu nhú những nụ hoa xinh xinh. Hồng xiêm đã đơm lên đầu cành những trái tròn nâu be bé. Giàn nhót rụng hoa lấm tấm như sao sa. Tất cả đang sửa soạn để đón mùa xuân đấy.

Công trường phía sau nhà ông tôi đang thi công rầm rộ. Con sông thối đã bị lấp một quãng lớn. Thế mà sớm nay tôi vẫn thấy một con cuốc lặng lẽ đậu trên bờ tường hàng xóm. Tôi ngắm nó, thầm nói: “Chào cuốc nhé! Khi nào con sông này bị lấp hết thì mình chẳng còn nhìn thấy bạn nữa đâu!” Như đoán được ý nghĩ của tôi, cuốc quay đầu nghển cổ nhìn tôi rồi bay xuống bụi rậm. Một đôi chích chòe vờn nhau, im lặng bay đuổi nhau từ giàn nhót sang cây khế nhanh như ánh chớp. Chúng nó đang để dành tiếng hót cho mùa xuân. Nhưng liệu đến mùa xuân chích chòe có còn về vườn ông tôi không nhỉ?

Tôi để ý thấy có nhiều sự thay đổi trong vườn. Mùa này, khóm dọc mùng không lớn được, cứ lụi dần. Cả xương sông và lá lốt cũng thế. Mấy con rùa không kiếm được giun và ốc sên, bắt đầu chịu khó ăn khế rụng. Tội nghiệp rùa quá. Có lần tôi rắc cơm nguội cho con rùa nước, nó nhặt từng hạt ăn rất ngon. Hễ vòi nước máy chảy rào rào là nó lịch kịch chạy tới, chả là nó nhớ sông nhớ suối mà. Tôi đang nghĩ nay mai sông lấp hết, con đường lớn được mở ngay sau vườn ông tôi, liệu cây cối có còn không, lũ chim sẽ sống ở đâu và rùa sẽ sống ở đâu? Cóc thì đã biến đâu hết sạch.

Có điều là chuột dạo này nhiều quá. Cổng nhà ông tôi là nơi tập kết rác hằng ngày, chuột kéo nhau đến ăn các thức ăn thừa. Đã có hai con chuột chết trong vườn vì ăn phải bả. Ông tôi chôn một con ở gốc bưởi, một con ở gốc hồng xiêm. Chuột đào bới cả gốc cây tùng trong chậu cảnh của ông tôi, không biết nó tìm kiếm cái gì? 

Tôi giam mấy cành hồng, chỉ nhú lên vài lá là sâu róm xơi hết. Những đám chua me đất xanh tốt cũng bị sâu ăn lỗ chỗ.

Tôi báo cáo tình hình cây cối, chim chóc và loài vật trong vườn cho ông tôi nghe. Ông xoa đầu tôi, cười hiền từ:

- Ông mừng là cháu lớn rồi, biết nghĩ rồi. Cái vườn này bảy tuổi, cháu đã thêm bảy tuổi và ông cũng đã thêm bảy tuổi...

Nép vào lòng ông, tôi thầm nghĩ: “Ông ơi, ông đừng thêm tuổi nữa, để chúng cháu mãi mãi được ở bên ông, được chăm sóc cây cối và loài vật trong vườn ông…” 

Nhưng làm sao tôi bắt được mùa đông ngừng lại và mùa xuân không tới? Làm sao tôi buộc được bưởi không ra hoa ngào ngạt vào những tháng giêng, hai? 

Tôi sắp tròn mười sáu tuổi rồi, đã từ biệt khăn quàng đỏ rồi. Ôi cả vui cả buồn lẫn lộn! 

Bỗng ông vỗ vai tôi, đưa cho năm nghìn và bảo:

- Ly! Con mua ô mai cam thảo về ăn đi! Ông thèm ô mai lắm.

Tôi sáng mắt, chạy vụt ra phố, ngỡ mình mới lên chín như ngày nào cùng ông bà vừa dọn đến ở đây.

3/1/1998

(Trích Những truyện hay viết cho thiếu nhi, Vũ Tú Nam, NXB Kim Đồng, 2021, tr.201-203)

Nội dung chính